„Wat past bij ons, onze organisatie en onze waarden?”
Als één van de grootste waterschappen van Nederland beheert Waterschap Drents Overijsselse Delta dagelijks honderden kilometers watergangen, dijken en onderhoudspaden. Met zo’n 125 diesel-aangedreven machines en een jaarlijks verbruik van rond de 500.000 liter brandstof is verduurzaming met Blauwe Diesel een strategische beslissing. Een beslissing die met zoveel machines en liters echt impact maakt. En die impact gaat verder dan dat: het draait om samenwerken vanuit dezelfde visie, transparantie als basis én een vertrouwensband die op een warme vriendschap begint te lijken.
Groot materieel, grote verantwoordelijkheid
Het waterschap werkt vooral tussen mei en november intensief aan maaien, baggeren en infrastructuuronderhoud. Met zo’n 65 medewerkers in eigen onderhoudsdienst draaien kranen, tractoren, smalspoortractoren, maaiboten en aggregaten in deze piekperiode dagelijks lange uren.
Bertwin Post is beheerder van het materiaalpark en inmiddels ruim 35 jaar werkzaam bij het waterschap. Hij is verantwoordelijk voor de aanbesteding van brandstoffen, smeermiddelen en nieuw materieel. “Wij kopen rechtmatig in. Dat betekent ook dat we zelf scherp formuleren wat we belangrijk vinden als we aanbesteden. En dat begint bij de vraag: wat past bij ons, onze organisatie en onze waarden?”
Van biobrandstofproblemen naar bewuste keuze
De eerste stap richting verduurzamen ging niet zonder slag of stoot, vertelt Bertwin. “Door het gebruik van bepaalde biobrandstoffen kregen we last van bacteriegroei in tanks. Filters raakten daardoor vervuild en verstopt. Dat wil je niet bij machines die – zeker tijdens de piek – altijd beschikbaar moeten zijn.”
De zoektocht naar een beter alternatief leidde al gauw naar Blauwe Diesel. “In eerste instantie was ik een beetje sceptisch en dacht ik dat het weer een soort biodiesel zou zijn. Maar toen bleek het een volledig synthetische brandstof uit afvalstromen te zijn. Dat past veel beter bij onze visie en waarden.’’
Zonder ombouw van motoren kon het waterschap meer dan 90% CO₂-reductie realiseren. “Je betaalt per liter dan misschien wel iets meer, maar de impact is echt veel groter. En doordat we groot inkopen, onder andere samen met een ander waterschap, blijven de kosten heel beheersbaar.”
De uitdaging rond elektrificatie
Ook elektrificatie staat op de agenda, maar is voor zwaar materieel nog complex. “Veel van onze machines zijn van zichzelf al groot en zwaar. Accu’s maken ze nog zwaarder, terwijl wij vaak over kwetsbare ondergronden rijden. Ondergronden die niet altijd van onszelf zijn.”
Daarnaast speelt het hebben van een bepaalde mate van zekerheid een rol. “Wij moeten altijd kunnen draaien, ook bij calamiteiten. Ook wij hebben natuurlijk te maken met netcongestie, en aansluitingen verzwaren duurt lang. Blauwe Diesel kunnen we altijd tanken. Dat zorgt voor continuïteit en daarmee een stukje zekerheid.”
Transparantie als doorslaggevende factor
Wat uiteindelijk de keuze voor Future Fuels bepaalde, was transparantie. “We kwamen erachter dat er verschil zit tussen de ene HVO100 en de andere HVO100. Niet iedere aanbieder kan aantonen waar de grondstoffen vandaan komen. Future Fuels kon precies laten zien waar de grondstoffen vandaan komen, waar andere partijen daarop afhaakten. Dat gaf ons het vertrouwen dat de doorslag gaf.”
Voor het waterschap is dat heel belangrijk. “Je wilt niet geassocieerd worden met oerwoudkap of discutabele grondstoffen. Wij hebben wat dat betreft ook een voorbeeldrol richting andere overheden en organisaties. Dan moet je zeker weten dat het product dat je gebruikt echt past bij je waarden.”
Een samenwerking die verder gaat dan een product
Het waterschap werkt met negen IBC-locaties in het veld en meerdere vaste tankinstallaties bij gemalen en steunpunten. Tankniveaus worden gemonitord en proactief bijgevuld, zodat het waterschap daar zelf geen werk van heeft. De brandstofbonnen zijn volledig digitaal, vertelt Bertwin. ‘’Zodra een tank gevuld is, hebben wij de bon al binnen. Jaaroverzichten kloppen altijd, en qua facturatie loopt ook alles altijd gesmeerd. Het is gewoon een tien!’’
Maar wat vooral telt, is de relatie. “De chauffeurs van de tankwagens lopen hier gewoon naar binnen voor een kop koffie. We spreken letterlijk en figuurlijk dezelfde taal. Afspraken worden nagekomen en het maakt niet uit of je in pak komt of op klompen. Waar het om draait is fijn samenwerken en op elkaar kunnen vertrouwen.” Dat vertrouwen gaat zelfs zo ver dat Bertwin ook privé zijn boot met Blauwe Diesel tankt, iets waar hij – en wij daarmee ook – trots op is.
Ambassadeurschap in de praktijk
Ook andere medewerkers van het waterschap werken volgens Bertwin graag met Blauwe Diesel. ‘’Het is vrijwel geurloos en kleurloos. Je komt ’s avonds niet meer thuis met die typische diesellucht in je kleding.” Daarnaast heeft het waterschap geen last meer van bacteriegroei in tanks, stoten ze minder roet uit, hoeven roetfilters daarmee minder vaak vervangen te worden en hebben ze geen extra stilstand.
Het waterschap verwacht ook van aannemers en loonwerkers dat zij op HVO100 werken, en stellen dit als voorwaarde in hun aanbestedingen. “Als opdrachtgever heb je een voorbeeldrol, we vinden dat we dit actief uit moeten dragen en dus ook mogen verwachten van andere partijen waar wij mee samenwerken.’’
Bertwin ziet zichzelf wel als ambassadeur. “Ja, absoluut. Als je zelf elke dag ziet wat je met zo’n minimale aanpassing al kunt bereiken, dan moet je dat ook uitdragen.” Zijn advies aan andere waterschappen is dan ook helder: “Ga voor HVO100, maar kijk wel kritisch naar de herkomst. Verdiep je in de materie en zorg dat transparantie onderdeel is van je uitvraag. Er zit echt verschil tussen verschillende aanbieders, iets wat ik wel eerder had willen weten.”
Wat Bertwin persoonlijk het meest raakt, en ook mee wil geven, is iets anders. “Het mooiste van deze samenwerking is dat we elkaar helpen en voor elkaar klaarstaan. Samen stappen zetten en weten dat je het goede doet. Daar kan ik echt kippenvel van krijgen.”
Misschien zit daar wel de kern van dit verhaal: verduurzamen gaat niet alleen over cijfers, techniek en CO₂-reductie. Het gaat over een visie delen, samenwerken, vertrouwen en samen het verschil willen maken.